STRONA WWW Pałac Potulickich GALERIA ZDJĘĆ


    herb Pruszkowa

    HERB STANOWIĄCY : "W polu złotym mur blankowany, czerwony o trzech blankowanych wieżach tegoż koloru, w bramie głowa żbika, szara na wprost." Wkład w rozwój Pruszkowa jako ośrodka miejskiego, przez hr. Antoniego Potulickiego, uhonorowano umieszczeniem na miejskim herbie motywów herbu Grzymała jakim się pieczętował. Autorem herbu jest ks. Paweł Dudziński.




    RYS HISTORYCZNY

    Z Wikipedii

    Osada była wzmiankowana w XVI wieku, a prawa miejskie otrzymała w 1916 roku. Korzystnie na rozwój Pruszkowa wpłynęło uruchomienie Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej w XIX wieku i w 1927 roku – Elektrycznej Kolei Dojazdowej.

    W czasie powstania styczniowego w nocy z 1 na 2 listopada 1864 roku dwa szwadrony powstańcze rozpoczęły szturm na rosyjskie posterunki wojskowe położone na stacjach kolejowych w Pruszkowie i Grodzisku Maz.

    We wsi Tworki (obecnie dzielnica Pruszkowa) w 1891 roku wybudowano szpital dla psychicznie chorych.

    W czasie I wojny światowej, 12–18 października 1914 roku została stoczona bitwa o Pruszków. Podczas walk wojskom rosyjskim udało się odepchnąć Niemców na linię Płock – Bzura – Rawka, tam, gdzie linia frontu utrzymała się do roku 1915.

    W 1923 roku powstał klub sportowy TUR Pruszków.

    W 1944 roku mieścił się tu niemiecki obóz przejściowy Dulag 121 dla wysiedlonych przez hitlerowców mieszkańców Warszawy (Dulag 121 - Pruszków).

    W czasie II wojny światowej zginęło z rąk hitlerowców ok. 1500 Żydów (prawie cała ludność żydowska mieszkająca w Pruszkowie). Prawie 100 mieszkańców Pruszkowa zginęło jako żołnierze Wojska Polskiego na frontach II wojny światowej, a przeszło tyle samo pruszkowian zginęło jako żołnierze AK.

    17 stycznia 1945 roku Pruszków został wyzwolony spod okupacji niemieckiej i zajęty przez należące do koalicji antyhitlerowskiej oddziały Armii Czerwonej.

    26 marca 1945 roku – szesnastu przedstawicieli Polskiego Państwa Podziemnego, zaproszonych na rozmowy do Pruszkowa, do willi przy obecnej al. Armii Krajowej, zostało aresztowanych przez NKWD i wywiezionych do Moskwy (zobacz: proces szesnastu).

    Po wojnie Pruszków stał się jednym z większych ośrodków przemysłowych na Mazowszu.

    W Pruszkowie znajduje się Muzeum Starożytnego Hutnictwa Mazowieckiego oraz dwór i park krajobrazowy z XIX wieku.

    Najstarszą dzielnicą obecnego Pruszkowa jest Żbików (obejmujący północną część miasta), który był wzmiankowany już w 1236 roku.




    HISTORIA PRUSZKOWA

    Pruszków: Serwis informacyjny

    Pierwsze wzmianki o wsi Proskowo pojawiają się w XV wieku. W roku 1456 Świętosław z rodu Pierzchałów, pieczętujący się herbem Roch, otrzymał z nadania Księcia Mazowieckiego Janusza I wsie Proskowo, Wolica, Kłębowo. Pogroszewo i Pęcice. Potomkowie Świętosława byli założycielami rodzin Pruszkowskich, Pęcickich, które przyjęły nazwiska od wsi dziedziczonych.

    Prace wykopaliskowe, prowadzone w ostatnim dwudziestoleciu, świadczą też o zamieszkiwaniu na terenach Mazowsza ludności prasłowiańskiej, zajmującej się produkcją żelaza. Taki wyspecjalizowany ośrodek istniał w skupiskach osadniczych w granicach dzisiejszego miasta.

    Najstarszą dzielnicą Pruszkowa jest Żbików (dawniej osada o nazwie Zdbików), gdzie w 1236 roku powstała parafia rzymsko-katolicka należąca do biskupów poznańskich.

    Wieś Proskowo /około 78 ha/ pozostawała we władaniu Pruszkowskich do 1580 roku. Po kolejnych zmianach właścicieli wieś Proskowo, znacznie powiększona przechodzi w XVII wieku w ręce Kanclerza Wielkiego Wielkiego Koronnego, Andrzeja Leszczyńskiego. W XVIII i XIX wieku następują kolejne zmiany właścicieli.W pierwszych latach XIX wieku majątek należy do znanego lekarza dr Czekierskiego, który na miejscu drewnianego dworku buduje , w stylu klasycystycznym, murowany pałacyk otoczony pięknym parkiem. Park został zaprojektowany przez Karola Sparmana z Saksonii z zachowaniem harmonii z wiejskim charakterem okolicy. Następnie majątek zostaje nabyty przez rosyjskiego kupca Jan Skwarcowa, który opracowuje pierwszy plan zagospodarowania przestrzennego wsi i jej najbliższych okolic. Do połowy XIX wieku wieś nie wyróżnia się niczym spośród innych wsi mazowieckich.

    Wielki wpływ na zmianę sytuacji Pruszkowama fakt otwarcia pierwszego odcinka Kolei Wiedeńskiej Warszawa - Grodzisk Mazowiecki, z przystankiem w Pruszkowie. Wieś przekształca się w osadę. Powstają tu wspaniałe ogrody (park Berhsona) i wille letniskowe (Anielin rejenta Zielińskiego). Na odpoczynek przyjeżdżają m.in. Henryk Sienkiewicz, Helena Modrzejewska. Dzięki atrakcyjnym cenom gruntów i dobremu położeniu powstają fabryki, m.in.: w 1878 Wytwórnia Farb i Lakierów J. Nowaka, w 1879 Odlewnia Zelaza A. Rotsteina, Cegielnia Abramshona i Dittmana, w 1880 Fabryka Fajansów J. Teichfelda, w 1891 Fabryka Ołówków St. Majewskiego. We wsi Tworki w 1891 roku wybudowano Szpital dla Psychicznie Chorych.

    Pod koniec IX w. Liczba mieszkańców wynosiła 1709 osób. Rozwój osady, którą tworzyły wsie: Pruszków, Żbików i Tworki, przerwały wydarzenia 1914 roku.

    W rozwoju Pruszkowa niewątpliwy udział ma Gmina Żydowska, która powstała w 1904 roku, jakkolwiek pierwsi osadnicy żydowscy pojawili się już w drugiej połowie XIX wieku. Byli właścicielami sklepów i restauracji, ale także fabryk jak np. fabryki farby drukarskiej-Ratner czy huty szkła - Orenreich. Świadectwem istnienia Gminy Żydowskiej na tych terenach jest Cmentarz Żydowski założony w roku 1905.

    Prawa miejskie zostały przyznane wsi Pruszków w 1916 roku. W 1939 roku liczba mieszkańców wynosiła 29 tys. Korzystnie na rozwój Pruszkowa wpływa uruchomienie w 1928 roku, Elektrycznej Kolei Dojazdowej, wybudowanej przez Konsorcjum polsko-angielsko-belgijskie "Siła i Światło". Dalej wzrasta liczba ludności i w przeddzień wybuchu II wojny światowej przekracza 29 tys. Społeczeństwo Pruszkowa jest aktywne i dobrze zorganizowane. Działają liczne stowarzyszenia oświatowe, od roku 1915 Harcerstwo Polskie i Pruszkowska Straż Ogniowa. Integracja mieszkańców wpłynie na powstanie w Pruszkowie podczas okupacji niemieckiej silnego ruchu oporu. Pruszków wchodzi w skład VII Obwodu ZWZ AK "Obroża". Dalej rozwija się harcerstwo. Pod koniec 1940 roku drużyna "Zielony Dąb", a od drugiej połowy 1941 roku hufiec "Rój" wchodzą w skład Szarych Szeregów. W czasie okupacji miasto straciło 2600 mieszkańców.

    W sierpniu 1944 roku Niemcy organizują w Pruszkowie, na terenie Zakładów Naprawczych Taboru Kolejowego "Dulag 121". przejściowy obóz dla wysiedlonej z Warszawy ludności cywilnej. Obóz istnieje od 6 sierpnia do 1o listopada 1944 roku i w tym czasie przeszło przez niego 650 tys. osób z czego 550 tys. Warszawiaków. Okupacja niemiecka dla Pruszkowa zakończyła się 17 stycznia 1945 roku. 26 marca 1945 zaproszonych na rozmowy do Pruszkowa, do willi przy obecnej Al. Armii Krajowej, szesnastu przedstawicieli Rządu Polskiego zostaje aresztowanych przez NKWD i wywiezionych do Moskwy. Po wojnie większość zakładów przemysłowych znacjonalizowano, a Pruszków stał się jednym z większych ośrodków przemysłowych na Mazowszu.




odsylacz

© sister