POLSKA PODCZAS II WOJNY ŚWIATOWEJ

    Flaga Państwa Podziemnego


    POLSKIE PAŃSTWO PODZIEMNE

    Polskie Państwo Podziemne - tajne struktury państwa polskiego, istniejące w czasie II wojny światowej, podlegające Rządowi RP na uchodźstwie.
    Określenie to po raz pierwszy w okupowanym kraju pojawiło się na łamach Biuletynu Informacyjnego w dniu 13 stycznia 1944 roku.

    POWSTANIE ORAZ DZIAŁALNOŚĆ

    Propozycje kontynuacji walki i oporu metodami konspiracyjnymi sformułowano na spotkaniach między władzami cywilnymi Warszawy (prezydent Stefan Starzyński, Radą Obrony stolicy i gen. Rómmelem (dowódca obrony Warszawy) 25 września. Brał w nich udział gen. Michał Tokarzewski-Karaszewicz.
    W międzyczasie gen. Juliusz Rómmel otrzymał od Naczelnego Wodza pełnomocnictwo dowodzenia na terenie całego kraju. Gen. Tokarzewski zaproponował aby w związku z powyższym te pełnomocnictwo gen. Rómmel przekazał jemu, w celu zorganizowania zakonspirowanych agentur bądź delagatur wojskowo-politycznych państwa polskiego.
    Efektem tego był rozkaz gen. Rómmela:
    Dane mi przez Naczelnego Wodza w porozumieniu z Rządem pełnomocnictwo dowodzenia w wojnie z najazdem na całym obszarze Państwa, przekazuję gen. bryg. Michałowi Tadeuszowi Tokarzewskiemu-Karaszewiczowi z zadaniem prowadzenia dalszej walki o utrzymanie niepodległości i calości granic. - J. Rómmel, gen. dyw. - "AK w dokumentach 1939-1945", t1, str 2; SBN 950134805, Gryf Printers Ltd., London,1970

    W nocy z 26 na 27 września 1939 roku powstała w oblężonej Warszawie Służba Zwycięstwu Polski - konspiracyjna organizacja wojskowa, mająca prowadzić walkę przeciw okupantom. 13 listopada 1939 roku została ona przekształcona w Związek Walki Zbrojnej (ZWZ), podlegający Rządowi RP na uchodźstwie. W ten sposób zachowano ciągłość polityczno-wojskowej kontynuacji władz Rzeczpospolitej Polskiej i pośredni wpływ władz państwowych na sytuację w kraju.
    14 lutego 1942 roku generał Władysław Sikorski przekształcił ZWZ w Armię Krajową (AK). Jej Komendantem Głównym został generał Stefan Rowecki, w kampanii wrześniowej dowódca Warszawskiej Brygady Pancerno-Motorowej, autor wojskowego podręcznika walk ulicznych. Utworzenie AK miało służyć scaleniu wszystkich grup wojskowych, podległych do tej pory różnym polskim podziemnym ugrupowaniom politycznym, w jedną organizację, podległą rządowi RP na uchodźstwie.
    Jesienią 1941 roku do ZWZ należało 40 tysięcy żołnierzy, pod koniec 1942 roku AK liczyła ich już około 200 tysięcy. Była największą podziemną armią w okupowanej Europie. Jednakże większość żołnierzy nie przeszła regularnego szkolenia, a w dodatku mieli oni zaledwie 53 tysiące sztuk broni (z czego tylko 6% broni maszynowej).
    Główne zadanie Armii Krajowej polegało na gromadzeniu sił do uderzenia w chwili załamania się Niemiec. Akcje zbrojne prowadziły bowiem do okrutnych represji – hitlerowcy rozstrzeliwali kilkudziesięciu Polaków za każdego zabitego Niemca. Dopiero pod koniec 1942 roku AK nasiliła działalność dywersyjną: atakowała niemieckie posterunki, wykolejała transporty wojskowe przeznaczone na front wschodni, wysadzała mosty, odbijała więźniów. Na tę zmianę wpłynęło zahamowanie sukcesów Wehrmachtu, osiągnięcie sprawności organizacyjnej przez AK oraz aktywna działalność komunistycznej Gwardii Ludowej.

    Polska, choć znajdowała się pod okupacją, posiadała legalny i uznawany na arenie międzynarodowej rząd rezydujący w Londynie. Istniały Polskie Siły Zbrojne na Zachodzie, oraz podziemna Armia Krajowa. W Warszawie mianowano Delegata Rządu na Kraj w randze wicepremiera. Podlegały mu wydziały: wywiadu, dywersji, oświaty, sądownictwa i polityki. Działały konspiracyjne sądy, których wyroki nie tylko wykonywano, ale też ogłaszano w podziemnej prasie. Ta zaś była fenomenem w okupowanej Europie: ukazywało się około 1400 tytułów (z tego 17 wychodziło przez całą okupację). Istniały czasopisma polityczne, wojskowe, literackie, kobiece, humorystyczne.
    W podziemnych drukarniach wydawano też książki (Niemcy zezwalali tylko na poradniki, np. ogrodnicze).Na przełomie 1943 na 1944 łączny nakład prasy podziemnej wydawanej przez Tajne Wojskowe Zakłady Wydawnicze – koncern wydawniczo-poligraficzny Armii Krajowej wynosił blisko 250 tysięcy egzemplarzy czasopism, 65.500 broszur i 120 tys. egzemplarzy ulotek. Przez całą okupację działały tajne komplety, tzn. podziemne szkoły. Tajna Organizacja Nauczycielska zapewniała im kadrę oraz przygotowywała i rozprowadzała podręczniki. Na terenie Generalnej Guberni (GG) utworzono prawie 2 tysiące szkół średnich. Podziemne wyższe uczelnie kształciły polonistów, historyków, matematyków, lekarzy. W czasie wojny, studia ukończyło prawie 10 tysięcy studentów.
    Ponieważ Niemcy zgodzili się jedynie na działalność podrzędnych teatrzyków i kabaretów (których repertuar miał ogłupiać Polaków), powstały podziemne teatry. W prywatnych mieszkaniach lub piwnicach wystawiano dramaty Słowackiego, Wyspiańskiego, Szekspira. Odbywały się też koncerty i wieczory poetyckie.
    Ruch oporu w okupowanej Polsce obejmował prawie wszystkie dziedziny życia. Dlatego tajne struktury podporządkowane rządowi emigracyjnemu nazywano po wojnie Polskim Państwem Podziemnym. Drugiego takiego państwa nie było w całej Europie.
    Największymi działaniami wojskowymi podjętymi przez AK było powstanie warszawskie, które rozpoczęło się 1 sierpnia 1944 i akcja "Burza" podjęta na wschodnich obszarach Polski. Trwała od 4 stycznia 1944, kiedy wojska sowieckie przekroczyły na Wołyniu granicę polsko-sowiecką z 1939, do stycznia 1945. W początkowej fazie akcja 'Burza" opierała sie na współpracy wojskowej jednostek polskich i rosyjskich. Po przełamaniu obrony niemieckiej w tych rejonach władze sowieckie złamały te porozumienia wojskowe i internowały tysiące żołnierzy AK.

    Po upadku powstania warszawskiego stolicą Polskiego Państwa Podziemnego została Częstochowa.


    STRUKTURA ORGANIZACYJNA

    PION WOJSKOWY
    Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej
    Naczelny Wódz
    Dowódca Armii Krajowej
    Kierownictwo Walki Podziemnej
    Kierownictwo Dywersji
    Oddział VI Biuro Informacji i Propagandy
    Oddział VII Finansów i Kontroli
    Zastępca dowódcy i szef sztabu
    Zastępca szefa sztabu ds. organizacyjnych
    Oddział I Organizacyjny
    Zastępca szefa sztabu – szef operacyjny
    Oddział III Operacyjny
    Wydział Broni
    Biuro Inspekcji
    Oddział II Informacyjno-Wywiadowczy
    Zastępca szefa sztabu ds. dowodzenia i łączności
    Oddział V Łączności
    Oddział V – O Łączności Operacyjnej
    Oddział V – K Łączności Konspiracyjnej
    Wojskowy szef komunikacji
    Szefostwo Biur Wojskowych
    Zastępca szefa sztabu ds. kwatermistrzowskich
    Oddział IV Kwatermistrzowski
    Szefostwo Służb
    Inspektorat Wojskowej Służby Ochrony Powstania
    Oddział Produkcji Konspiracyjnej

    Naczelnymi zadaniami pionu wojskowego (Armia Krajowa) była rozbudowa militarna, która miała dać Polakom możliwość walki o suwerenność i niepodległość kraju po zakończeniu wojny. Pion wojskowy był także łącznikiem między okupowaną Polską a Rządem na uchodźstwie, chronił pion cywilny i zapewniał bezpieczeństwo jego pracownikom.

    PION CYWILNY
    Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej
    Premier
    Krajowa Rada Ministrów
    Komitet ds. Kraju
    Ministerstwo Spraw Wewnętrznych
    Placówki łączności dyplomatycznej Delegat Rządu RP na Kraj (wicepremier)
    Departament Prezydialny (Biuro Prezydialne)
    Departament Spraw Wewnętrznych
    Departament Informacji i Dokumentacji
    Departament Oświaty i Kultury
    Departament Pracy i Opieki Społecznej
    Departament Rolnictwa
    Departament Skarbu
    Departament Przemysłu i Handlu
    Departament Poczt i Telegrafów
    Departament Komunikacji
    Departament Robót Publicznych i Odbudowy
    Departament Sprawiedliwości
    Sekcja (Departament) Spraw Zagranicznych
    Komitet Ekonomiczny
    Krajowa Rada Odbudowy
    Biuro Narodowościowe
    Komitet Koordynacji Ustawodawczej
    Centralna Komisja Badania i Rejestrowania Zbrodni Okupanta w Polsce
    Komitet Administracyjny
    Komitet Polityczny
    Departament Obrony Narodowej
    Okręgowe Delegatury Rządu
    Powiatowe Delegatury Rządu

    Najważniejszymi zadaniami pionu cywilnego było utrzymanie ciągłości instytucji państwowych oraz zapewnienie funkcjonowania państwu i ewentualne przygotowanie do przejęcia władzy po zakończeniu działań wojennych.



    Źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/Polskie_Pa%C5%84stwo_Podziemne

odsylacz

© sister